Moet je dubbele belasting betalen?

De relatie tussen de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling), Nederland en Colombia is cruciaal voor Nederlanders die in Colombia (gaan) wonen. Het draait hierbij om het voorkomen dat je over hetzelfde inkomen of vermogen twee keer belasting betaalt: één keer in Nederland en één keer in Colombia.

De Status in 2026

Op 16 februari 2022 hebben Nederland en Colombia een officieel verdrag ondertekend om dubbele belasting te voorkomen. Dit verdrag is gebaseerd op die OESO-normen.

De wet is nog niet in werking getreden. Zie https://wetten.overheid.nl/BWBV0006949/2022-02-16

De Tijdlijn: Van handtekening naar wet

1. 16 februari 2022: Het verdrag werd officieel ondertekend. Op dat moment was het echter nog geen wet; beide parlementen moesten het nog goedkeuren.
2. DESINFORMATIE: 21 december 2023: Dit is de datum van inwerkingtreding. Nadat het Colombiaanse Constitutionele Hof en de Nederlandse Staten-Generaal groen licht gaven, werd het verdrag officieel “actief”.
3. DESINFORMATIE: 1 januari 2024: Dit is de datum waarop de regels daadwerkelijk effect kregen voor de belastingen (zoals inkomstenbelasting en loonbelasting).

Waarom is er zoveel ruis over de data?

Colombia heeft een zeer streng proces waarbij het Constitutionele Hof elk verdrag moet toetsen aan de grondwet. Dit zorgt tot de inwerkingtreding voor veel onzekerheid onder emigranten.

Belangrijke punten voor emigranten:

Hieronder volgt wel de uitleg.

1. Het OESO-Modelverdrag: De “Blauwdruk”

De OESO-landen (waaronder Nederland en sinds 2020 ook Colombia) hebben samen een Modelverdrag opgesteld. Dit is een soort standaardrecept voor belastingverdragen.

• Waarom dit belangrijk is: Zonder dit verdrag zouden beide landen volgens hun eigen wetten belasting mogen heffen. Nederland kijkt vaak naar de bron van het inkomen (bijvoorbeeld een Nederlands pensioen), terwijl Colombia kijkt naar je woonplaats (wereldwijd inkomen).
• De OESO-rol: Omdat beide landen lid zijn van de OESO, spreken ze dezelfde “fiscale taal”. Dit maakt het makkelijker om afspraken te maken over wie welk deel van de belastingkoek krijgt.

2. Het Belastingverdrag Nederland-Colombia

• Pensioenen: Onder OESO-richtlijnen worden private pensioenen meestal belast in het land waar je woont (Colombia). Echter, voor overheidspensioenen (zoals van de politie of het onderwijs) geldt vaak dat Nederland mag blijven heffen.
• AOW: De AOW wordt in het nieuwe verdrag vaak toegewezen aan het woonland, tenzij er specifieke uitzonderingen zijn voor afkoopsommen.
• 183-dagenregeling: Dit is een klassieke OESO-regel. Als je korter dan 183 dagen in Colombia bent voor werk voor een Nederlandse werkgever, betaal je meestal in Nederland. Ben je er langer, dan wordt Colombia de belastingheffer over dat loon.
• Vermogen (Box 3): Het verdrag helpt voorkomen dat je in Colombia belasting betaalt over je Nederlandse spaargeld én in Nederland de Box 3-heffing krijgt.

---

Wat betekent dit voor de situatie in 2026?

Zodra de wet van kracht zijn hier de geldende regels.

De belangrijkste gevolgen voor jou als geëmigreerde Nederlander:

• Geen dubbele heffing meer: Zodra de wet van kracht is, hoef je niet meer te hopen op coulance van de belastingdienst; je hebt dan een juridisch recht op voorkoming van dubbele belasting op basis van de OESO-afspraken in het verdrag.
• Duidelijkheid over pensioen: Voor de meeste private pensioenen geldt dat Colombia mag heffen (vaak tegen een lager tarief dan in Nederland), terwijl Nederland de uitkering dan vrijstelt.
• Informatie-uitwisseling: Onderdeel van dit OESO-verdrag is dat Nederland en Colombia informatie met elkaar delen. De Belastingdienst in Nederland weet dus wat je in Colombia aan bezit hebt en vice versa.

Wat betekent dit concreet voor jou?

Als je in Colombia woont, zorgt het OESO-kader ervoor dat je:

1. Residency-regels hebt die duidelijk bepalen in welk land je “fiscaal inwoner” bent.
2. Verrekening of vrijstelling krijgt. Als je in Nederland belasting moet betalen over een bron, mag je dat vaak aftrekken van de belasting die je in Colombia over datzelfde inkomen verschuldigd bent (of andersom).

Kritiek punt: Zonder dit verdrag (of bij vertraging in Colombia) loop je het risico op “double non-taxation” (wat de OESO wil voorkomen) of “double taxation” (wat jij wilt voorkomen).

Hier is hoe de vork in de steel zit voor jouw situatie:

1. Het Belastingverdrag (De redding)

Tot de inwerkingtreding is er een risico op dubbele belasting, maar het nieuwe verdrag voorkomt dit. Het uitgangspunt is dat je in Nederland belasting betaalt over je AOW, terwijl je pensioen vaak in het land waar je woont (Colombia) wordt belast.

2. AOW (Sociale Zekerheid)

Volgens het verdrag mag het land dat de uitkering betaalt (Nederland) hierover belasting heffen.

• Nederland: Houdt loonheffing in op je AOW.
• Colombia: Je moet je AOW-inkomen wel opgeven bij je Colombiaanse belastingaangifte (Declaración de Renta), maar je mag de in Nederland betaalde belasting daarop in mindering brengen (Tax Credit).

3. Bedrijfspensioen (Privaat pensioen)

Voor reguliere bedrijfspensioenen geldt meestal het woonland-beginsel:

• Als je officieel fiscaal resident bent in Colombia (>183 dagen per jaar daar verblijven), heeft Colombia het recht om over dit pensioen belasting te heffen.
• Nederland mag in dat geval vaak géén belasting meer inhouden (je moet hiervoor een “Vrijstelling van loonheffing” aanvragen bij de Nederlandse Belastingdienst).

Belangrijke “Colombiaanse” meevaller: Colombia heeft een zeer gunstige regeling voor pensioenen. Een groot deel van je pensioeninkomen is in Colombia vrijgesteld van belasting (Renta Exenta). Tot een behoorlijk hoog bedrag (ongeveer 1000 UVT per maand, wat neerkomt op ruim €10.000 per maand) betaal je in Colombia vaak 0% belasting over je pensioen.

4. Wanneer ben je “Fiscaal Resident”?

Dit is cruciaal. Je wordt door de Colombiaanse belastingdienst (DIAN) als resident gezien als je:

• Langer dan 183 dagen (binnen een periode van 12 maanden) in Colombia verblijft.
• Je gezin of het grootste deel van je bezittingen in Colombia hebt.

---

Wat moet je nu doen?

1. Vrijstelling aanvragen: Zodra je officieel in Colombia woont, vraag je bij de Nederlandse Belastingdienst een “Vrijstelling inhouding loonbelasting/premie volksverzekeringen” aan voor je bedrijfspensioen.
2. Aangifte in Colombia: Zoek een goede Colombiaanse accountant (Contador) die ervaring heeft met extranjeros. Zij kunnen je helpen om de Nederlandse jaaropgaven correct te verwerken in je Colombiaanse aangifte.
3. AOW-check: Controleer bij de SVB of zij de juiste heffingskortingen toepassen nu je in het buitenland woont.

Praktijkvoorbeelden

Het is een bekende kopzorg voor veel expats en emigranten: je woont prachtig in Colombia, maar zowel de Nederlandse Belastingdienst als de Colombiaanse fiscus (DIAN) wil belasting heffen over hetzelfde geld.

Voordat we naar de specifieke voorbeelden kijken, is het cruciaal om één grote misvatting uit de wereld te helpen:

Let op (Status 2026): Nederland en Colombia hebben in februari 2022 weliswaar een belastingverdrag ondertekend, maar dit is nog steeds niet in werking getreden omdat de goedkeuringsprocedure in Colombia aanzienlijke vertraging oploopt. Zolang dit verdrag niet actief is, val je voor de wetgeving terug op de nationale regels van beide landen, wat het risico op dubbele belasting aanzienlijk vergroot.

Hoe ontstaat deze dubbele belasting in de praktijk? Zodra je langer dan 183 dagen per jaar in Colombia verblijft, ziet de Colombiaanse fiscus jou als fiscaal inwoner. Zij heffen dan belasting over jouw wereldwijde inkomen en vermogen. Tegelijkertijd wil Nederland belasting heffen over inkomsten en bezittingen die een Nederlandse bron hebben.

Hier zijn vier veelvoorkomende praktijkvoorbeelden waarbij dit in de knel komt:

1. Het pensioengat (AOW en Bedrijfspensioen)

De situatie: Je bent gepensioneerd, uitgeschreven uit Nederland en woont permanent in Medellín. Je ontvangt maandelijks je AOW en een bedrijfspensioen uit Nederland.

• De Nederlandse claim: Omdat er geen actief belastingverdrag is dat de heffingsrechten exclusief aan Colombia toewijst, houdt Nederland standaard loonheffing in op jouw uitkeringen (bronstaatheffing).
• De Colombiaanse claim: Als fiscaal inwoner moet jij al je inkomsten – dus óók je Nederlandse pensioen – opgeven bij je Colombiaanse inkomstenbelasting (declaración de renta).
• Het gevolg: Je betaalt in eerste instantie dubbel. Je moet in Colombia via administratieve procedures aantonen dat je in Nederland al hebt betaald om een belastingkrediet te krijgen. Omdat de schijventarieven en vrijstellingen verschillen, kan het zijn dat de verrekening niet naadloos is en je in Colombia alsnog moet bijbetalen.

2. De Digital Nomad met Nederlandse klanten

De situatie: Je woont in Bogotá en werkt als freelance consultant (ZZP’er) volledig op afstand, maar uitsluitend voor Nederlandse opdrachtgevers.

• De Colombiaanse claim: Omdat jij fysiek in Colombia bent terwijl je de arbeid verricht, vindt Colombia dat jij daar belastingplichtig bent over je zakelijke winst.
• De Nederlandse claim: Als jouw eenmanszaak nog in Nederland bij de KvK staat ingeschreven of je maakt nog gebruik van een Nederlands kantoor of zakelijk adres, kan de Nederlandse Belastingdienst dit zien als een ‘Nederlandse vaste inrichting’ waarover inkomstenbelasting verschuldigd is.
• Het gevolg: Beide landen trekken aan hetzelfde inkomen, wat zware administratieve lasten en dubbele heffing oplevert totdat je (met veel bewijslast) aantoont waar je feitelijk en uitsluitend je bedrijf uitoefent.

3. De verhuurder van Nederlands vastgoed (Box 3)

De situatie: Je bent geëmigreerd naar Colombia, maar je hebt je oude koopwoning in Nederland aangehouden als belegging en je verhuurt deze.

• De Nederlandse claim: Onroerend goed wordt vrijwel altijd belast in het land waar het staat. Nederland belast het rendement op de waarde van jouw woning (minus een eventuele hypotheek) in Box 3.
• De Colombiaanse claim: Colombia vereist dat je al je wereldwijde bezittingen (patrimonio) aangeeft. Ook buitenlandse huurinkomsten moeten worden opgegeven.
• Het gevolg: Je betaalt de Nederlandse Box 3-belasting over het pand, én in Colombia telt de waarde van datzelfde huis mee voor de eventuele vermogensbelasting en betaal je inkomstenbelasting over de huurstroom.

4. Dividend uit een Nederlandse BV

De situatie: Je bent Directeur-Grootaandeelhouder (DGA) van een Nederlandse BV en je bestuurt dit bedrijf vanaf je laptop in Santa Marta. Je besluit jezelf dividend uit te keren.

• De Nederlandse claim: Jouw BV is in Nederland gevestigd en is wettelijk verplicht om 15% Nederlandse dividendbelasting in te houden bij de uitkering aan jou.
• De Colombiaanse claim: Jij ontvangt als Colombiaans inwoner inkomen uit kapitaal en dit valt onder het Colombiaanse stelsel.
• Het gevolg: Normaal gesproken maximeert of verdeelt een belastingverdrag de tarieven, maar zonder actief verdrag houdt Nederland de volle 15% in en brengt Colombia dit dividend daarna onder de eigen belastingtarieven, wat zonder goede verrekening tot een dubbele aanslag leidt.

---

Is er een oplossing? Totdat het belastingverdrag door Colombia wordt goedgekeurd, ben je aangewezen op de eenzijdige regelingen van beide landen. In Nederland kun je bijvoorbeeld een beroep doen op het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001, en in Colombia moet je werken met zogenaamde foreign tax credits (het verrekenen van reeds betaalde buitenlandse belasting). Het werkt, maar het is behoorlijk wat uitzoekwerk.

Als je als inwoner van Colombia belasting hebt betaald in Nederland en je wilt voorkomen dat je in Colombia nog een keer over datzelfde geld het volle pond betaalt, dan moet je deze foreign tax credits (in het Spaans: Descuentos Tributarios por Impuestos Pagados en el Exterior) regelen in Colombia.

Foreign tax credits

Je verzoekt dus niet om teruggave in Nederland, maar je vraagt in Colombia om een ‘korting’ op je belastingaanslag omdat je in het buitenland al belasting hebt afgedragen.

Hier is precies bij wie en met wie je dit regelt:

1. Bij wie? (De Instantie)

Je regelt dit bij de DIAN (Dirección de Impuestos y Aduanas Nacionales). Dat is de Colombiaanse Belastingdienst.

• Dit doe je niet via een apart loket of verzoekschrift, maar je verwerkt dit direct in je jaarlijkse Colombiaanse inkomstenbelastingaangifte (de declaración de renta).
• De regels hiervoor staan beschreven in Artikel 254 van het Colombiaanse belastingwetboek (Estatuto Tributario).

2. Met wie? (De Specialist)

Ga dit absoluut niet zelf proberen in het systeem van de DIAN. De Colombiaanse belastingwetgeving is berucht om haar complexiteit, bureaucratie en de torenhoge boetes bij het verkeerd invullen van de aangifte.

Je regelt dit samen met:

• Een Colombiaanse ‘Contador Público’ (Accountant) of ‘Asesor Tributario’ (Belastingadviseur): Zoek specifiek iemand die ervaring heeft met expats en internationaal belastingrecht. Een lokale accountant die alleen de boekhouding van de bakker om de hoek doet, kent de regels rondom buitenlandse belastingkredieten vaak niet goed genoeg.
• Tip: Het is vaak verstandig om een adviseur te zoeken in de grotere steden (Bogotá, Medellín) of via expat-netwerken, omdat zij de connectie tussen de Nederlandse en Colombiaanse systemen vaker hebben gezien.

Wat heb je nodig om dit te regelen?

Om de DIAN ervan te overtuigen dat je recht hebt op deze korting, moet je bewijzen dat je de belasting in Nederland daadwerkelijk hebt betaald. Je Colombiaanse accountant zal je vragen om de volgende documenten:

1. De definitieve aanslag van de Nederlandse Belastingdienst: Dit is het formele bewijs van wat je hebt betaald.
2. Een officiële vertaling: Omdat de DIAN alleen Spaans accepteert, moet het Nederlandse belastingdocument vaak worden vertaald door een beëdigd vertaler (traductor oficial).
3. Een Apostille (soms): Vaak eist de DIAN dat het buitenlandse belastingdocument is voorzien van een apostillestempel, zodat ze weten dat het een echt en legaal Nederlands document is. Dit kun je via de rechtbank in Nederland regelen.

Let op de rekenregel: De foreign tax credit is niet onbeperkt. De DIAN hanteert de regel dat je de in Nederland betaalde belasting mag aftrekken van je Colombiaanse belasting, maar nooit voor een hoger bedrag dan wat je in Colombia over datzelfde inkomen zou betalen. > Voorbeeld: Als je in Nederland 30% belasting over een inkomstenbron betaalde, maar het Colombiaanse tarief is voor dat specifieke inkomen maar 20%, dan mag je in Colombia maximaal die 20% als korting opvoeren (en betaal je in Colombia dus per saldo nul). De resterende 10% die je in Nederland ’te veel’ hebt betaald, ben je helaas kwijt.

En wat als het andersom is?

Mocht je in de situatie zitten dat je in Colombia belasting betaalt en dit in Nederland wilt opgeven ter voorkoming van dubbele belasting (bijvoorbeeld als je nog in Nederland woont maar een huis verhuurt in Colombia), dan regel je dit:

• Bij: De Nederlandse Belastingdienst (via het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 in je Nederlandse aangifte).
• Met: Een Nederlandse belastingadviseur of financieel planner met kennis van grensoverschrijdend werken.