Emigratie en Pensioen

Je kunt je opgebouwde AOW inderdaad gewoon meenemen naar Colombia, maar je zorgen zijn deels terecht. De Wet beperking export uitkeringen (Wet BEU) blokkeert de AOW niet volledig – in tegenstelling tot bijvoorbeeld een WW- of WIA-uitkering – maar omdat Colombia geen socialezekerheidsverdrag met Nederland heeft, gelden er stevige financiële beperkingen.

Dit is hoe de garantie en de regels er voor Colombia nu en in de toekomst uitzien:

Gehuwd of samenwonend (Geen verschil): Als je een partner hebt, heb je recht op de gehuwdennorm (50% van het wettelijk netto minimumloon). Deze norm wordt wereldwijd uitgekeerd, dus ook in Colombia.
Alleenstaand (De grote uitzondering): Hier grijpt de Wet BEU in. In Nederland of een verdragsland krijgt een alleenstaande de ‘alleenstaandennorm’ (70% van het minimumloon). Omdat Colombia geen verdragsland is, keert de SVB deze verhoging niet uit. Je valt als alleenstaande in Colombia wettelijk terug naar de gehuwdennorm van 50%. Dit scheelt je grofweg 30% van je netto AOW-uitkering.
Aanvullingen stoppen: Eventuele Inkomensondersteuning AOW en de AIO-aanvulling (die je krijgt als je geen volledige AOW hebt opgebouwd) worden niet geëxporteerd naar niet-verdragslanden. Die raak je kwijt zodra je emigreert.
Je moet jaarlijks bewijzen dat je leeft: Omdat er geen verdrag is voor automatische gegevensuitwisseling, ben je verplicht om jaarlijks een ‘Levensbewijs’ (Attestatie de Vita) aan te leveren. Dit kan tegenwoordig vaak via de SVB-app of door een formulier te laten stempelen bij de Nederlandse ambassade in Bogotá. Doe je dit niet, dan wordt de AOW opgeschort.

Hoe zeker is dit voor de toekomst?

De uitbetaling van de basis-AOW (de 50%) is juridisch extreem sterk verankerd. Je AOW is een opgebouwd recht (eigendomsrecht) waar je jarenlang voor verzekerd bent geweest. Het is nagenoeg uitgesloten dat de overheid dit in de toekomst volledig stopt voor emigranten, omdat dit botst met internationale eigendomsrechten. De beperking voor alleenstaanden en het vervallen van toeslagen is echter een vaststaand politiek besluit uit de Wet BEU dat al decennia standhoudt, en het is zeer onwaarschijnlijk dat dit voor Colombia versoepeld wordt zolang er geen handhavingsverdrag is.

Tot slot nog een belangrijke regel voor vóór je pensioen: voor elk jaar dat je vóór je AOW-leeftijd in Colombia woont (en niet meer in Nederland werkt), bouw je 2% minder AOW op.

Hoe zit het met inkomstenbelasting en loonheffing over mijn AOW als ik in Colombia woon?
Welk land mag heffen?

Nederland mag de inkomstenbelasting (loonheffing) over je AOW inhouden, en dit blijft zo, ook als het nieuwe belastingverdrag ingaat. De verdeling van de heffingsbevoegdheid zit als volgt in elkaar:

De huidige situatie (geen werkend verdrag)Nederland en Colombia hebben in februari 2022 een belastingverdrag ondertekend, maar dit verdrag is (stand eind 2026) nog steeds niet door Colombia goedgekeurd en daardoor niet in werking getreden. Zonder actief verdrag gelden de nationale wetten. Nederland is het bronland van de AOW, waardoor de Sociale Verzekeringsbank (SVB) verplicht is om standaard Nederlandse loonheffing in te houden op je maandelijkse uitkering.

De toekomstige situatie (zodra het verdrag ingaat) Als het verdrag straks wél van kracht wordt, verandert er voor je AOW in de praktijk niets aan de heffingsbevoegdheid. In Artikel 17 (lid 2) van dit specifieke verdrag is vastgelegd dat Nederland socialezekerheidsuitkeringen (waaronder de AOW valt) áltijd mag blijven belasten. Je kunt voor je AOW-uitkering dus geen ‘vrijstelling van loonheffing’ aanvragen om de belasting naar Colombia te verleggen.

Hoe zit het dan in Colombia?Als fiscaal inwoner van Colombia ben je daar belastingplichtig over je wereldwijde inkomen, dus in principe ook over je AOW. Dit leidt in de praktijk echter niet tot problemen of dubbele belasting:

Hoge Colombiaanse vrijstelling: Colombia kent een extreem hoge belastingvrijstelling voor pensioen- en AOW-inkomsten. In 2026 is deze wettelijke vrijstelling vastgesteld op 1.000 UVT (Unidad de Valor Tributario) per maand. Dat komt neer op ruim 52 miljoen Colombiaanse peso per maand (omgerekend duizenden euro’s). Je AOW-uitkering valt ruimschoots binnen deze vrijstelling, waardoor je in Colombia effectief 0% inkomstenbelasting over je AOW zult betalen.
Verdrag: Zodra het verdrag wél actief is, is Colombia bovendien verplicht om regelgeving toe te passen ter voorkoming van dubbele belasting voor de heffing die je al in Nederland hebt afgedragen.

Let op de loonheffingskorting Omdat je in Colombia (buiten de EU en verdragslanden) woont, vervalt je recht op het belastingdeel van de loonheffingskorting via de SVB. Hierdoor zal de SVB netto meer belasting inhouden op je AOW dan wanneer je in Nederland zou wonen.

Moet ik naast loonheffing ook nog Zvw- of Wlz-premies betalen over mijn AOW als ik in Colombia woon?

Nee, zodra je in Colombia woont, hoef je geen premies voor de Wet langdurige zorg (Wlz) of de Zorgverzekeringswet (Zvw) meer af te dragen over je AOW. Omdat Colombia geen socialezekerheidsverdrag met Nederland heeft, verandert je verzekeringsstatus op de dag dat je je uitschrijft uit de Nederlandse gemeente.

Wlz-premie: Je bent buiten Nederland niet meer verzekerd voor de Wlz. De SVB stopt direct met het inhouden van deze premie, wat een besparing oplevert van ruim 9,6% op je bruto-inkomen.
Zvw-premie: Je Nederlandse zorgverzekering vervalt wettelijk. Hierdoor houdt de SVB ook geen inkomensafhankelijke bijdrage Zvw (ruim 5,3%) meer in.
Geen CAK-bijdrage: Emigranten naar EU- of verdragslanden moeten vaak een maandelijkse ‘verdragsbijdrage’ via het CAK betalen om de medische zorg in het woonland te dekken. Voor Colombia is dit niet van toepassing.

Voor de opbouw van je uitkering betekent dit dat de bruto-netto berekening aanzienlijk verandert. Omdat jij en Rubiela getrouwd zijn, behoud je het recht op de gehuwdennorm van 50%. Je betaalt straks weliswaar meer inkomstenbelasting in Nederland doordat het belastingdeel van de loonheffingskorting vervalt, maar het volledig wegvallen van de Zvw- en Wlz-premies (samen zo’n 15%) compenseert dit nagenoeg volledig. Je netto AOW-uitbetaling valt daardoor in de praktijk relatief gunstig uit.

De consequentie hiervan is uiteraard wel dat je de zorgverzekering in Colombia volledig lokaal moet regelen en bekostigen.

Hoe zit het met de belasting, Zvw- en Wlz-inhoudingen op mijn pensioen via het ABP als ik in Colombia woon?

Voor je ABP-pensioen gelden in grote lijnen dezelfde regels als voor je AOW, maar er is één cruciaal verschil rondom de inkomstenbelasting omdat dit kwalificeert als een overheidspensioen.

Hier is hoe de inhoudingen op je ABP-uitkering er in Colombia uitzien:

1. Inkomstenbelasting (Loonheffing) via ABP Volgens internationale belastingregels — en ook in het toekomstige belastingverdrag tussen Nederland en Colombia — behoudt het land dat het overheidspensioen uitbetaalt áltijd het volledige heffingsrecht. Omdat je de Nederlandse nationaliteit hebt, zal het ABP gewoon Nederlandse loonheffing (inkomstenbelasting) blijven inhouden. Colombia mag hier verder geen belasting meer over heffen.

2. Zvw- en Wlz-premies stoppenNet als bij je AOW ben je in Colombia (buiten de EU en geen verdragsland) wettelijk niet meer sociaal verzekerd in Nederland.

Zvw: Het ABP stopt met het inhouden van de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (circa 5,3%).
Wlz: De premie voor de Wet langdurige zorg (9,65%) vervalt. Normaal is deze verwerkt in de totale loonheffing, maar door je emigratie word je ‘niet-premielichtig’ voor de volksverzekeringen.
Geen CAK: Er is geen sprake van een verplichte maandelijkse verdragsbijdrage via het CAK voor medische zorg.

3. Impact van de loonheffingskorting Waarschijnlijk laat je de loonheffingskorting momenteel toepassen op je ABP-pensioen, aangezien dit vaak het hoogste inkomen is. Bij emigratie naar een land buiten de EU vervalt het belastingdeel van deze korting. Hierdoor stijgt het percentage pure inkomstenbelasting dat het ABP inhoudt. Omdat echter tegelijkertijd de sociale premies (gezamenlijk zo’n 15%) volledig wegvallen, pakt de netto uitbetaling onder aan de streep vaak nog steeds in je voordeel uit.

Praktische aandachtspunten voor het ABPNa je uitschrijving uit Nederland en registratie in de RNI (Registratie Niet-Ingezetenen) moet je je nieuwe adres doorgeven aan het ABP. Je kunt ervoor kiezen om het pensioen op je Nederlandse rekening te laten storten (vaak gunstiger qua bankkosten) of direct naar een Colombiaanse non-SEPA rekening. Tot slot moet je ook voor het ABP, net als voor de SVB, jaarlijks een levensbewijs (Attestatie de Vita) aanleveren zodat de uitkering niet wordt opgeschort.

Wat is de gunstigste manier om mijn AOW en ABP pensioen naar een Colombiaanse bankrekening over te maken met zo min mogelijk koersverlies?

De allerduurste manier om je geld in Colombia te krijgen, is door de SVB en het ABP jouw uitkeringen direct naar je Colombiaanse bankrekening te laten overmaken.

Hoewel de SVB en het ABP dit wel aanbieden, verlies je op die manier veel geld aan drie zaken:

Kosten van correspondentbanken: Internationale bankoverschrijvingen (SWIFT) gaan via tussenbanken, die onderweg tientallen euro’s per transactie afsnoepen.
Slechte wisselkoersen: Je Colombiaanse bank ontvangt euro’s of dollars en zet deze tegen hun eigen, zeer ongunstige wisselkoers om naar peso’s (COP).
Monetización (Administratieve rompslomp): Colombiaanse banken bevriezen inkomende internationale stortingen totdat je wekelijks of maandelijks handmatig de fondsen vrijgeeft en verklaart (vaak via Formulario 5).

De gunstigste en goedkoopste strategie (De 3-stappen methode)Om maximaal de controle over de wisselkoers te houden en kosten te drukken, gebruik je een tussenstap:

Stap 1: Behoud je Nederlandse bankrekening Laat de SVB en het ABP je pensioen gewoon in euro’s (gratis) storten op je Nederlandse rekening (bijv. ING, Rabobank of ABN AMRO).

Stap 2: Maak een account aan bij een online wisseldienstGebruik een gespecialiseerde internationale betaaldienst. De twee meest betrouwbare en goedkoopste partijen voor de route EUR naar COP zijn:

Wise (voorheen TransferWise): Zij gebruiken altijd de ‘middenkoers’ (de eerlijke koers die je ook op Google ziet) en rekenen een transparante, vaste vergoeding per transactie.
Revolut: Biedt ook uitstekende wisselkoersen en is op doordeweekse dagen vaak zelfs tot een bepaalde limiet zonder wisselkosten.

(Alternatieven die speciaal voor Colombia soms erg goed werken qua aflevering bij lokale banken zijn Remitly en WorldRemit).

Stap 3: Zelf lokaal overmaken naar je Colombiaanse rekening Zodra je pensioen op je Nederlandse rekening staat, open je de app van bijvoorbeeld Wise. Je maakt via iDEAL of een gewone SEPA-overboeking de euro’s over naar Wise. In de app zie je direct de actuele wisselkoers. Wise stort het bedrag vervolgens direct in Colombiaanse peso’s op je Colombiaanse bankrekening (bijv. Bancolombia of Davivienda).

Het grote voordeel hiervan:Omdat partijen als Wise het geld via hun eigen lokale Colombiaanse partnerbanken in peso’s op jouw rekening storten, ziet jouw bank het als een nationale overboeking. Je vermijdt hiermee de SWIFT-kosten, je krijgt een veel betere wisselkoers, en je hoeft niet maandelijks te stoeien met de monetización-formulieren van de Colombiaanse belastingdienst.